مشاوره،مقاله،اختلال رواني

حمله خواب

حمله خواب (نارکولپسی) اختلالی عصبی است که با ظهور خواب در اوقات نامناسب مشخص می‌شود.

نگاه اجمالی

حمله خواب که نباید با صرع اشتباه شود، به یک معنا عکس بی‌خوابی است. کسی که حمله خواب دارد، ناگهان احساس خواب آلودگی غیرقابل کنترل می‌کند. این نوع نیاز به خواب تقریبا 15دقیقه طول می‌کشد. آنگاه شخص از خواب بیدار می‌شود و احساس می‌کند که استراحت کرده است. هر چند که حمله خواب تجدید قوا می‌دهد، ولی دوره بسیار خطرناک و ترسناکی است، زیرا به هنگام رانندگی و کار با اشیای برنده مثل مته و اره نیز پیش می‌آید.

علایم حمله خواب

•        علامت اولیه نارکولپسی ، حمله خواب است. حمله خواب مربوط به نارکولپسی نوعی میل مقاومت ناپذیر برای خوابیدن است که می‌تواند در هر زمانی روی دهد، اما بیشتر تحت شرایط یکنواخت و خسته کننده ظاهر می‌شود. این خواب که علی‌الظاهر کاملا طبیعی است، معمولا دو تا پنج دقیقه طول می‌کشد. فرد معمولا پس از بیدار شدن احساس سرحالی می‌کند.

•        علامت دیگر حمله خواب (در واقع شدیدترین آنها) کاتاپلکسی است. در حین حمله کاتاپلکتیک فرد بطور ناگهانی وامی‌رود و چون کیسه آرد بی‌حال نقش بر زمین می‌شود. فرد مبتلا از چند ثانیه تا چند دقیقه بطور هوشیار دراز خواهد کشید. این همان فلج عضلات در زمان نامناسب است. وقتی فلج عضلانی در حین بیداری روی می‌دهد، قربانی حمله کاتاپلکتیک ، گویی که کلیدی را خاموش کرده‌اند، بطور ناگهانی وامی‌رود.

علت شناسی حمله خواب

•        نارکولپسی یا حمله خواب از نابهنجاری مغزی پدید می‌آید که باعث فعال شدن ساز و کارهای عصبی عهده‌دار جنبه‌های مختلف خواب REM (خواب عمیق) در زمانهای نامناسب می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهد که در بیماران مبتلا به حمله خواب عموما خواب موج کوتاه که خواب شب با آن آغاز می‌شود، دیده نمی‌شود. در عوض آنان از مرحله بیداری مستقیما وارد خواب عمیق می‌شوند. این یافته نشان می‌دهد که در کنترل ساز و کارهای مغزی تولید کننده خواب REM نقصی وجود دارد. یافته‌های دیگر نشان می‌دهند که حمله خواب یک اختلال ژنتیکی می‌باشد.

•        کاتاپلکسی کاملا از حمله خواب (نارکولپسی) متفاوت است. کاتاپلکسی معمولا ناشی از هیجانهای قوی یا تلاش جسمانی ناگهانی است. به ویژه اگر بیمار را غافلگیر کند. خندیدن ، خشم یا تلاش برای گرفتن شیئی که بطور ناگهانی در حال افتادن است، می‌تواند موجب حمله کاتالپتیکی شود. شرایط معمولی که موجب کاتاپلکسی می‌شوند، عبارتند از: تلاش بری تربیت کودکان یا عشق بازی.

درمان حمله خواب

علایم حمله خواب را می‌توان بطور موفقیت آمیز با دارو درمان کرد. حملات خواب با مصرف تحریک کننده‌هایی چون آمفتامین ، اگونیست کاتکو لامینکاهش می‌یابند و پدیده‌های خواب REM را می‌توان با مصرف ایمی پرامین تخفیف داد

راست دست ها و چپ دست ها

گروهی از نورولوژیست های آمریکایی با مقایسه افراد راست دست، چپ دست و دو دست سرانجام موفق شدند راز مغز، ژنتیک و تفاوت های انسانی میان راست دست ها و چپ دست ها را آشکار کنند.

به گزارش مهر، افلاطون و ارسطو چپ دست بودند و چارلز داروین نیز عادت به استفاده از دو دست داشته است.

براساس بررسی ها، تنها 10 درصد از جمعیت دنیا چپ دست هستند و به نظر می رسد میان این افراد و راست دست ها تفاوت های رفتاری زیادی وجود داشته باشد.

به تازگی گروهی از نورولوژیست های موسسه تکنولوژی ماساچوست (ام آی تی) با اسکن مغز و با کمک آخرین فناوری های ژنتیک سرانجام موفق شدند پی به راز افراد چپ دست ببرند.

در ماههای گذشته گروهی از دانشمندان انگلیسی دانشگاه آکسفورد ژنی را با عنوان LRRTM1 کشف کردند که عامل بروز چپ دستی است. برمبنای این تحقیق در افراد راست دست معمولا طرف چپ مغز مسئول کنترل عملکردهای سرعت و زبان و طرف راست وظیفه کنترل احساسات را به عهده دارد اما در افرادی که دارای این ژن هستند این مکانیزم برعکس است و بنابراین این افراد چپ دست می شوند.

اما به تازگی دانشمندان "ام آی تی" با بررسی مغز افراد چپ دست به نتایج جدیدی دست یافتند.

بررسی این دانشمندان نشان می دهد که مغز افراد چپ دست در رحم مادر بسیار آزادانه تر از مغز راست دست ها توسعه می یابد و بنابراین به راحتی از طراحی یک مغز استاندارد دور می شود.

به این گفته محققان، دربیشتر مردم نیمکره چپ مغز برای اجرای برنامه هایی متخصص شده است که فعالیت هایی مثل خواندن و صحبت کردن را کنترل می کنند.

این درحالی است که نیمکره راست بیشتر در فرایندهای کلی نگرانه مثل ادراک بینایی مشارکت دارد. بیشتر مردم روی نیمکره چپ مغز خود تسلط دارند و از آنجا هریک از این نیمکره ها طرف مخالف بدن را کنترل می کنند، بنابراین اکثر مردم راست دست هستند.
براساس گزارش Philadelphia Inquirer، برای سالها بسیاری از روانشناسان معتقد بودند که مغز چپ دست ها وارونه است و بنابراین توانایی زبانی این افراد در طرف راست این اندام قرار گرفته است. اگرچه این دیدگاه در برخی موارد صحیح است اما جنبه عمومی ندارد.

دانشمندان در تحقیقات خود نشان دادند که بسیاری از راست دست ها یک الگوی مشخص را در استفاده از نیمکره راست خود برای توانایی های زبانی دنبال می کنند.

به گزارش مهر، در حالی که مغز چپ دست ها کمتر قابل پیش بینی است، نمی تواند از یک الگوی مشخص در انجام فعالیت های زبانی خود پیروی کند. به طوریکه توانایی زبانی حدود نیمی از چپ دست ها در طرف چپ مغز آنها، 10 درصد در طرف راست و 40 درصد در مناطق مختلف هر دو نیمکره متمرکز شده است.

به گفته دانشمندان آمریکایی، ژنی که به تازگی دانشمندان انگلیسی کشف کرده اند تنها در یک درصد از مجموع انسان ها بیان شده است، این درحالی است که 10 درصد از مردم دنیا چپ دست هستند و به نظر می رسد که این ویژگی رو به افزایش است.

بنابراین چپ دستی بیش از آنکه وابسته به این ژن داشته باشد به صفات ارثی دیگری وابسته است که چگونگی توسعه مغز در دوران جنینی را کنترل می کنند.

پارکینسون چیست؟

یک بیماری پیشرونده حرکتی است که اعضای مختلف بدن را درگیر می کند. این بیماری در سال 1800 توسط دکتر جیمز پارکینسون تشخیص داده شد. از علائم آن می توان به سختی عضلات، مشکل در شروع حرکات، کندی حرکات و لرزش اشاره کرد.

میزان شیوع:

درکشورهای پیشرفته و افرادمسن ترشیوع بیشتری دارد.تخمین زده می شود که 700 هزار نفر در کل جهان مبتلا به این بیماری هستند و هر سال 50 هزار نفر به این مقدار افزوده می گردد. طبق آمار 1% افراد بالای 65 سال مبتلا به این بیماری هستند.

اختلالات گفتاری در بیماران پارکینسون:

80% این بیماران مبتلا به اختلالات صوت و گفتار و بلع هستند . این افراد بسیار آرام، شل و با صدایی نفس آلود و خشن و گاهی لرزش صوت صحبت می کنند. تون صدا کاهش پیدا کرده و تولید صحیح حروف مختل می گردد که همه این موارد بر وضوح گفتار تأثیر گذاراست. این اختلالات زمانی پیش می آیند که عضلات کنترل کننده گفتار به خوبی عمل نمی کنند. تارهای صوتی معمولاً در اثر بیماری ضعیف شده و بطور مناسبی لرزش پیدا نمی کنند تا صدایی مطلوب ایجاد شود. مشکلات گفتاری کم کم باعث انزوای بیماران پارکینسون از محیط و اجتماع گردیده و بر زندگی شخصی و اجتماعی آنها تأثیرگذار خواهد بود.

گفتار درمانی در بیماران پارکینسون:

گفتار درمان در ابتدا تمامی نکات در ارتباط با صوت، مکانیسم های داخل دهانی، نحوه تنفس ، حرکت اندام های گفتاری و میزان دامنه آن را ارزیابی می کند. براساس ارزیابی های انجام شده درمان آغاز
می گردد. گفتار درمان کمک می کند تا صدای از دست رفته درمان شود، تنفس صحیح شود و در نهایت فهم گفتار آسان تر گردد. گر چه درمان گفتاری از فردی به فرد دیگر متفاوت است اما نکات مشترک درمانی در مورد اکثر بیماران پارکینسون وجود دارد که می تواند کمکی جهت بهبود یک ارتباط مؤثر باشد:

Y اولین گام حفظ آرامش است. سعی کنید راحت باشید.

Y از جملات کوتاه استفاده کرده و شمرده صحبت کنید.

Y زمانی که اطرافیان متوجه صحبت شما نشدند منظور خود را به نحو دیگری بیان کنید.

Y با اغراق بیشتری صحبت کنید.

Y در محیط شلوغ صحبت نکنید و کلمات اضافی را حذف کنید.

Y قبل از یک مکالمه طولانی استراحت کافی داشته باشید . مابین مکالمه نیز استراحت کنید چرا که خستگی بطور محسوسی بر روی گفتار تأثیرگذار است.

Y با حداکثر بلندی صحبت کنید. طبق تحقیقات انجام شده درمان صوت متناوب، باعث بهبود گفتار فرد شده و تغییرات محسوسی را در نواحی حرکتی مغز بوجود می آورد.

ورزش و اثر آن بر بیماران پارکینسون :

هم از نظر روانشناختی و هم فیزیکی انجام ورزش می تواند برای بیماران مؤثر باشد چرا که باعث افزایش انعطاف پذیری عضلات و مفاصل و نیز تقویت آنها می گردد. لازم است قبل از انجام حرکات ورزشی اینکار را با حرکات سبک تری شروع کرده و بتدریج پیچیدگی آن را افزایش دهید. گفتار درمان می تواند راهنمایی های لازم جهت انجام تمرینات ورزشی مربوط به عضلات صورت را به شما بکند. در ثانی فعالیت هایی مانند آوازخواندن، خواندن متون با صدای بلند و حرکات اغراق آمیز لب ها و حتی جویدن اغراق آمیز غذا می تواند فعالیتهای کمکی جهت بهبود گفتار باشد.

وظیفه اطرافیان:

Y به بیماران زمان کافی برای صحبت بدهید.

Y جملات را برای آنها کامل نکنید و نیز هیچگاه حرف آنهارا قطع نکنید.

Y داد نزنید . معمولی صحبت کنید . آنها کم شنوا نیستند.

Y در هرسئوال یک موضوع را مطرح کنید.

Y رودر رو صحبت کنید.